Wat is Duik de Noordzee Schoon?

Duik de Noordzee Schoon (DDNZS) is een goede doelen project zonder winstoogmerk. Gestart door ervaren Noordzee wrakduikers is het initiatief de afgelopen jaren uitgegroeid tot een club waar je niet meer omheen kunt als het over het belang van de Noordzee gaat. DDNZS is dus geen commerciële organisatie en sinds in 2009 het project is geadopteerd door de vereniging Kust & Zee vallen we ook officieel onder het keurmerk goede doelen. Hierdoor komen donaties en inkomsten – waaronder de opbrengst ons boek – weer geheel ten goede aan het project.

Wij stellen sportduikers die graag hun hobby wrakduiken willen uitoefen én een bijdrage willen leveren aan een beter leefmilieu op wrakken, in staat om actief bij te dragen aan onze doelstellingen. Daarnaast worden sportduikers door ons geïnformeerd over de cultuurhistorische en biologische aspecten van het duikobject en worden ze geïnformeerd over de gevaren van verspeeld vistuig dat massaal op de wrakken ligt.

Achtergrond Duik de Noordzee Schoon

1. Al in de jaren negentig stelde Ben Stiefelhagen – een van de initiatiefnemers van DDNZS – vast dat steeds meer wrakken omgeven zijn met (resten van) visnetten, waarin allerlei zeedieren vast komen te zitten en overlijden. Met enkele ervaren duikvrienden is hij begonnen deze netten te verwijderen. Hij vroeg tegelijkertijd aandacht van pers en politiek voor dit probleem. De eerste publicaties over de schoonmaakduiken dateren reeds van 1999.

2. In de loop der jaren is de animo voor deze activiteit gegroeid. Dit heeft er toe geleid dat in 2009 de vereniging Kust & Zee en Get Wet Maritiem de handen ineen hebben geslagen in de strijd tegen het “spookvissen” door achtergebleven (resten van) netten in de Noordzee. Het project DDNZS was geboren.

3. Het project DDNZS is door Ben Stiefelhagen en zijn partner Klaudie Bartelink ingediend bij de jury van de Paul van Fentener van Vlissingen AD Natuurprijs 2010. Het project werd niet alleen gesteund door vereniging Kust & Zee, maar ook door Greenpeace, Stichting Vissenbescherming, Universiteit Wageningen, Sportvisserij Nederland en meerdere andere organisaties. Het project won deze prijs van € 25.000. Met behulp van dit bedrag kon het boek “Wrakken, schatkamers van de Noordzee” worden gemaakt, bestemd voor een breed publiek en de politiek.

4. In februari 2011 besloot de Nationale Postcodeloterij het project DDNZS als één van de door hen uitgekozen “goede doelen” een subsidie te verlenen van € 400.000,-.

Kernteam

Het kernteam bestaat uit een vaste groep Noordzee wrakduikers en onderwater filmers en fotografen. Te weten:

• Ben Stiefelhagen
• Klaudie Bartelink
• Pascal van Erp
• Annet van Aarsen
• Cor Kuyvenhoven
• Robertino Mulder
• Joop Coolen
• Wouter Lengkeek

Samenwerking met (commerciële) partijen

Zoals alle goede doelen organisaties kan ook DDNZS niet zonder goede samenwerking met andere partijen. Een voorbeeld: Get Wet Maritiem is een commercieel bedrijf en draagt ons een warm hart toe door ons project en de deelnemers te ondersteunen met zijn trainingen en expertises. Maar zo werken wij samen met professionele onderwater fotografen en filmers zoals Klaudie Bartelink, Cor Kuyvenhoven, Udo van Dongen en Peter Verhoog. Naast deze commerciële samenwerkingspartners werken we ook samen met organisaties zoals stichting de Noordzee, Sportvisserij Nederland en Save our Seas Foundation. Door deze waardevolle samenwerkingsverbanden kunnen we als DDNZS onze doelstellingen elk jaar weer ruim halen.

Regels & veiligheid

Ook wij als DDNZS hebben te maken met de Arbeidsinspectie die scherp op ons let. Zoals je zult begrijpen moeten we ons hierdoor aan een pakket met eisen houden welke we samen met de inspecteurs ook uitvoering besproken hebben. Je zult in ieder geval begrijpen dat we ons geen enkel (bijna) ongeluk van welke aard dan ook kunnen permitteren.  Ons project zou dan direct ernstige schade oplopen. Hierom zetten wij in op sterke teamspelers en stellen we de hoogste veiligheidseisen aan alle taken die we aan boord of onderwater uitvoeren. Dit geldt voor de vrijwilligers, de samenwerkende partijen en uiteraard de vaste kernteamleden.

Het onder water lossnijden en verwijderen van vistuig is een ideële activiteit, waarbij op geen enkele wijze sprake is van enige gezagsverhouding tussen de organisatoren en de sportduikers. Ter benadrukking van de eigen verantwoordelijkheid moeten duikers aan boord een formulier ondertekenen, waarin zij bevestigen de aanwezige risico’s te onderkennen, te begrijpen, op waarde te schatten en te aanvaarden.

Deelname en ervaring

Deelname aan dit project kan na inschrijving via ons deelname formulier. Hierin worden wat algemene vragen over de duik-ervaring gesteld. Echter het aantal duiken van een duiker zegt ons niet zoveel, wij zien graag wat voor duiken het precies zijn en vooral in welke omstandigheden deze zijn gemaakt om zo een goede inschatting te kunnen maken van de ervaring. Er is namelijk een belangrijke eis: we zoeken ervaren Noordzee duikers, om ons te kunnen helpen met het lossnijden van vistuig, moeten deelnemers al Noordzee ervaring hebben. Ons project is absoluut niet de plek om je het Noordzee duiken aan te leren.

Duikers kunnen als ze dat willen vistuig verwijderen mits ze daartoe het juiste gereedschap hebben en mist ze kunnen zorgen voor hun eigen veiligheid. Zij doen dit vrijwillig en op eigen risico, iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen veiligheid.

Opleiding & ervaring

Een duik op de Noordzee vraagt behoorlijk wat concentratie, -zeker in het begin- en als je daar nog een missie bij hebt wordt het alleen maar lastiger. Bijna iedereen die ons een e-mail stuurt (en dat zijn er inmiddels nogal wat) is volgens eigen zeggen ontzettend ervaren en heeft veiligheid hoog in het vaandel staan. Wij willen wel, maar kunnen dit niet zomaar aannemen en vragen de vrijwilligers om een dag met ons kennis te maken tijdens de zogenaamde DDNZS buitenwater nettraining in Oostvoorne. Tijdens deze trainingsdag staat teambuilding voorop en letten wij als kernteam-leden goed op de het onderwater gedrag van de deelnemers maar ook hoe de oefeningen uitgevoerd worden en vooral hoe mensen als team samenwerken. Om je een idee te geven: bijna alle kernteam leden zijn actief duikinstructeur bij noemenswaardige organisaties zoals NOB, NAUI, IANTD en DAN. Daarnaast is een groot deel ook beroepsduiker en gecertificeerd om werkzaamheden uit te oefenen onder water.

Uitrusting

Een Noordzee duik neemt vaak hooguit een uur in beslag. Doordat het bij DDNZS voor kan komen dat er lichte handelingen gedaan worden onder water (=inspanning) zal de tijd vaak nog korter zijn en moet er dus veel beter gelet worden op gasplanning en de configuratie van je duikuitrusting. Daarom stellen we ook eisen aan de duikuitrusting van de deelnemers: dubbelset, gescheiden automaten en gebruik van een droogpak. Hier voegen wij als DDNZS nog het gebruik van Nitrox aan toe. Let op dat en juiste uitrusting pas wat toevoegt als je er ook ervaring mee hebt en er dus ook regelmatig mee traint. De Noordzee is vooral ook niet de plek om nieuwe duikspullen uit te proberen.

Veiligheid!

Om toch nog even terug te komen op veiligheid: die is niet alleen tijdens het duiken belangrijk, maar ook voor en na de duik aan boord van het schip. We zijn als Noordzee duikers afhankelijk van een boot om te komen op de plek waar we moeten zijn. Echter, als het mis gaat aan boord, zien we graag dat iedereen exact weet wat de procedures zijn,  en, ook als we de boot moeten verlaten als we in een echte noodsituatie terecht komen. Nogmaals, wij kunnen ons met dit project geen fouten permitteren en stellen dus de hoogste eisen. Een van deze eisen is dus dat er een goede maritieme training gevolgd is waarbij ook kennis is opgedaan van bijvoorbeeld pyrotechnische noodsignalen. Waar dit gedaan wordt is overigens niet belangrijk maar omdat we al samenwerken met Get Wet Maritiem is dit voor ons het makkelijkst te controleren. In het geval van een elders gevolgde training vragen we ter controle om een certificaat of bewijs van deelname.

Kosten

Even kort de kosten onder elkaar:

- DDNZS buitenwater nettentraining Oostvoorne: EUR 25,- (Het betreft hier een dag training in Oostvoorne met alle kern-team leden en instructeurs, de bijdrage is hier enkel een onkosten vergoeding. Deze dagen worden enkele malen per jaar georganiseerd).

- Maritieme training: EUR 75,- (Get Wet Maritiem, de prijzen elders zijn ons niet bekend)

N.B. De kosten die gemaakt worden door wrakduik-training te volgen (bij elke willekeurige organisatie), de nodige Noordzee ervarings-duiken te maken en natuurlijk de uitrusting aan te passen naar Noordzee standaarden spreken voor zich en staan los van dit project.